Στην Αρχαία Ελλάδα η φιλοξενία ήταν πράξη ιερή και μπορούσε να συνδέσει άτομα από όλες τις τάξεις, να ενώσει βασιλιάδες με απλούς ανθρώπους.
Σύμφωνα με το τυπικό της φιλοξενίας στην ομηρική κοινωνία, ο ξενιστής (εκείνος δηλαδή που φιλοξενεί έναν ξένο) υποχρεούται:
- να τον υποδεχτεί εγκάρδια (με προσφώνηση και χειραψία) και να τον προσκαλέσει σε φιλοξενία• αν ο ξένος έχει δόρυ, άλογα, άρμα, να φροντίσει να τακτοποιηθούν,
- να του προσφέρει λουτρό (αφού τον λούσουν -συνήθως κάποιες δούλες-, τον αλείφουν με λάδι και τον ντύνουν με καθαρά ρούχα),
- να τον φιλέψει (παραχωρώντας του κάθισμα σε θέση τιμητική, φέρνοντάς του νερό να πλυθεί, τραπέζι για να φάει, προσφέροντάς του εκλεκτή μερίδα φαγητού και πιοτό), (σε εξαιρετικές περιπτώσεις ο ξενιστής οργανώνει προς τιμήν του ξένου επίσημη υποδοχή με γιορτή ή ακόμη και αγώνες),
- να τον ρωτήσει ποιος είναι, από πού έρχεται και τι θέλει, μόνο αφού πρώτα τον φιλέψει,
- αφού ακούσει το αίτημά του, να το ικανοποιήσει όσο μπορεί,
- να προσφέρει στον ξένο διαμονή για όσες μέρες θέλει αυτός,
- να τον αποχαιρετήσει με δώρα που επισφραγίζουν τη φιλία τους,
- και να δεχτεί την διαμονή όποτε χρειαστεί στο σπίτι του φιλοξενούμενου.